Categorie: Uncategorized

Bij de spoorwegonderdoorgang op de kruising van de Wieksloterweg Oostzijde en de Dolderseweg in Soest hangt een opvallend verkeersbord. Het bord toont een ruiter en een paard met wagen. Dat roept een interessante vraag op: welke categorieën weggebruikers worden hier eigenlijk bedoeld?

Het RVV maakt onderscheid tussen verschillende vormen van verkeer met paarden.
1) Een persoon die een paard berijdt, is een ruiter.
2) Een bestuurder van een door een paard getrokken voertuig is een menner.
3) Daarnaast kent het RVV de geleider van een rij- of trekdier: iemand die naast een paard loopt en het dier aan de hand meeneemt.

De definitie van weggebruikers is:
“weggebruikers: voetgangers, fietsers, bromfietsers, bestuurders van een gehandicaptenvoertuig, van een motorvoertuig of van een tram, ruiters, geleiders van rij- of trekdieren of vee en bestuurders van een bespannen of onbespannen wagen”

Wat laat het bord zien?
Op het bord in Soest zijn een ruiter en een paard met wagen afgebeeld. Daarmee worden twee categorieën uit het RVV zichtbaar weergegeven: ruiters en menners.

Opvallend is echter welke categorie ontbreekt, de geleider. Het bord toont geen persoon die een paard geleidt. De geleider van een rij- of trekdier komt niet terug in de afbeelding. Juist dat maakt het verkeersbord interessant. Als het de bedoeling was om al het verkeer met paarden uit te sluiten dan was gekozen voor uitsluitend de afbeelding van een paard.
Betekent het huidige bord dat iemand die een paard aan de hand meeneemt hier wel gebruik van mag maken? Ja.

Dit voorbeeld laat zien hoe belangrijk de keuze van symbolen op verkeersborden is. Een klein detail in een afbeelding kan grote invloed hebben op de betekenis van een verkeersmaatregel.

Soms is het interessantste onderdeel van een verkeersbord niet wat erop staat, maar wat er ontbreekt. Tegelijkertijd maakt juist de afbeelding van een ruiter en een paard met wagen duidelijk dat de ontwerper (bewust?) verschillende vormen van paardenverkeer heeft willen onderscheiden.

Deze situatie is getipt door een lezer. Dank namens redactie@rvv1990.nl

Onlangs wees een lezer mij op een bijzonder voorbeeld: het F1‑bord (inhalen verboden) met daaronder een onderbord “uitgezonderd tractoren”.
Met die combinatie ontstaat een opmerkelijke — en waarschijnlijk onbedoelde — verkeersregel: ➡️ Tractoren mogen wél inhalen, maar andere voertuigen mogen géén tractor inhalen.

Of dat echt de bedoeling is? Waarschijnlijk niet. De exacte locatie van dit bord is mij niet bekend, maar het roept wel de vraag op hoe vaak deze constructie elders in Nederland voorkomt. Overigens had het A1 bord onder het F1 bord gemoeten.

Gelukkig laat de gemeente Hollands Kroon in verkeersbesluit GMB‑2024‑282875 zien hoe het wél moet. Daar wordt gebruikgemaakt van een onderbord met de tekst: “Inhalen [pictogram tractor] toegestaan”
— helder, juridisch correct en zonder risico op misinterpretatie.

📍 Zijn er in Nederland nog meer plekken waar het inhaalverbod en het onderbord niet logisch op elkaar aansluiten? Foto’s en locaties zijn welkom!

C6 met overbodige uitzondering. Op de Kleine Wittenburgerstraat in Amsterdam staat een bord C6 (gesloten voor motorvoertuigen op meer dan twee wielen) met daar onder een onderbord “uitgezonderd fiets”.

Dat onderbord is inhoudelijk onzinnig. Een fiets is immers geen motorvoertuig en valt dus sowieso al buiten de werking van C6. De uitzondering volgt rechtstreeks uit het hoofdteken.

Het onderbord verandert juridisch niets, maar suggereert wel dat fietsen zonder deze toevoeging niet toegestaan zouden zijn. Daarmee introduceert het bord verwarring in plaats van helderheid.

Even aanpassen Melanie van der Horst van de City of Amsterdam ?

UPDATE 16-05-2026: Amsterdam heeft de bebording aangepast n.a.v. dit artikel

Een automobilist rijdt 12 km/u te hard waar 50 km/u geldt. De meting klopt, de snelheid staat vast… en toch wordt de boete vernietigd.

In Amersfoort, op de Barchman Wuytierslaan, draaide het namelijk niet om de snelheid zelf, maar om iets fundamentelers: kon worden aangetoond dat de bebouwde kom correct was aangeduid? Dat bleek niet het geval. En zonder dat bewijs vervalt uiteindelijk ook de overtreding.
🔗 https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBMNE:2026:1639

Bij de uitspraak kon niet met zekerheid worden vastgesteld of het bord er op die dag stond. Bij Regelmatig vreemde verkeerstekens zien we dat dit probleem nog een stap verder gaat: borden ontbreken soms jarenlang.

Neem bijvoorbeeld de situatie in Amsterdam op de A10 tussen de Zeeburgertunnel en afslag 15 naar de Zuiderzeeweg (s115). Op Streetview-beelden uit 2015 is daar nog een bebouwde-kom-bord te zien. Deze lijkt in ieder geval sinds 2019 te ontbreken — dus al 7 jaar.

Wat resteert is een route waarop je de stad in rijdt zonder dat duidelijk wordt aangegeven dat je de bebouwde kom passeert.

Hoe vind je dit soort situaties? Twee jaar geleden bracht het NDW dit in beeld met een landelijke “bebouwde kom check”. Een inmiddels verouderd overzicht, en zeker niet foutloos, maar nog steeds zeer bruikbaar om potentiële gaten te vinden zoals bovenstaande voorbeeld.

🗺️ Kaart
🔗 Achtergrond

🔍 Oproep aan wegbeheerders:
Check je bebouwde kom op gaten! Zorg dat je bebording op orde is, voordat de rechter ook in jouw gemeente boetes verscheurt — en automobilisten hun gelijk halen.

Twee keer hetzelfde bord.
Twee keer dezelfde pictogrammen.
Eén woord minder.
Een totaal andere juridische betekenis.

Links op de foto: Op het onderbord staan uitsluitend symbolen. Volgens artikel 67 lid 1 onder b RVV 1990 geldt het C2‑bord dan alleen voor de afgebeelde weggebruikers.
“Ingeval op een onderbord uitsluitend symbolen voorkomen, geldt het verkeersbord slechts voor de aldus aangeduide weggebruikers.”
👉 Auto’s mogen rechtdoor; het inrijverbod geldt alleen voor fietsers en bromfietsers.

Rechts op de foto: Het onderbord bevat dezelfde symbolen, maar nu mét het woord “uitgezonderd”. Volgens artikel 67 lid 1 onder c RVV 1990 geldt het verkeersbord dan juist niet voor de afgebeelde weggebruikers.
👉 Het inrijverbod geldt hier voor iedereen, behalve voor fietsers en bromfietsers.
“Ingeval op een onderbord het woord ‘uitgezonderd’ in combinatie met symbolen voorkomt, geldt het verkeersbord niet voor de aldus aangeduide weggebruikers.”

Artikel 67 RVV 1990

• 1 Onder verkeersborden aangebrachte onderborden kunnen inhouden:
  • a. een nadere uitleg van het verkeersbord;
  • b. ingeval op een onderbord uitsluitend symbolen voorkomen: het verkeersbord geldt slechts voor de aldus aangeduide weggebruikers of het aldus aangeduide verkeersgedrag;
  • c. ingeval op een onderbord het woord “uitgezonderd” in combinatie met symbolen voorkomt: het verkeersbord geldt niet voor de aldus aangeduide weggebruikers of het aldus aangeduide verkeersgedrag.
• 2 Indien het beoogde verkeersgedrag wordt aangegeven door middel van teksten of tekens al dan niet in combinatie met symbolen, blijkt het beoogde verkeersgedrag uit het onderbord.
• 3 Symbolen op onderborden hebben dezelfde betekenis als die welke in bijlage 1 zijn opgenomen.

Onderborden zijn juridisch precies.
Ontwerp ze dus zoals je ze bedoelt.
Eén woord kan alles veranderen.

Credits aan Sibren

Aan het Westmallepad in City of Amsterdam staat onder een C6‑bord het volgende onderbord (volgens het verkeersbesluit):
“ma t/m vr
8.15–8.45 h
ma, di, do en vr
14.15–14.45 h
wo 11.45–12.15 h”
met daaronder:
“schoolstraat”

Het bord probeert drie verschillende tijdvakken en twee daggroepen weer te geven, met afwijkende woensdagtijden. Dat maakt het bord inhoudelijk én typografisch complex.

Afwijkingen van de CROW‑norm
De CROW‑richtlijn voor onderborden is zeer precies. Het bord aan het Westmallepad wijkt op meerdere punten af:
1. Tijdnotatie niet volgens de CROW-norm
gebruik van ‘h’ als internationale tijdseenheid
hele uren: 7–14 h (dus geen 7:00–14:00)
halve uren: 7.30–18.00 h
minuten zijn 75% van de lettergrootte van de uren
werkingsduur in veelvouden van een half uur

2. Te veel informatie voor een onderbord
Een onderbord moet kort, eenduidig en direct begrijpelijk zijn.
Dit bord bevat:
drie tijdvakken
twee daggroepen
afwijkende woensdagtijden

4. Onduidelijke plaatsing van “schoolstraat”
De term staat als losse tekst onder een reeks tijdvakken.
De norm staat functionele aanduidingen toe, maar niet als onduidelijke toevoeging onder een complex schema.

In het verkeersbesluit voor het Westmallepad (https://lnkd.in/exvJUi7k) staat dat:
de gemeente Amsterdam een ontwerp voor de schoolstraat heeft gemaakt;
dit ontwerp op 1 april 2025 is besproken met het Toetsteam Openbare Ruimte & Mobiliteit;
het Toetsteam hierover heeft geadviseerd (wat het advies was blijkt niet);
er overleg is geweest met een gemandateerde van de politie, eenheid Amsterdam, maar ook het politie‑advies wordt niet gespecificeerd.

Het blijft daarmee opmerkelijk dat zowel het Toetsteam als de politie dit onderbord kennelijk acceptabel vonden, terwijl het aantoonbaar niet voldoet aan de CROW‑normen voor tijdsaanduiding, typografie en leesbaarheid.

Dat betekent dat zowel het Toetsteam als de politie dit onderbord hebben gezien, beoordeeld en acceptabel vonden. Dat is opvallend, want juist deze instanties moeten bewaken dat verkeerstekens volgens de landelijke CROW‑norm worden uitgevoerd.

En als klap op de vuurpijl: de tijden in het verkeersbesluiten (ondertekend door Alieke Hordijk namens Melanie van der Horst) wijken ook nog eens af van de tijden op het fysieke bord.